Hướng dẫn phản ánh khi bị mạo danh đứng tên doanh nghiệp qua eTax Mobile

Khi phát hiện bị mạo danh thông tin cá nhân (CCCD) để đứng tên thành lập doanh nghiệp, hợp tác xã hoặc hộ kinh doanh, bạn cần thực hiện ngay 3 nhóm công việc:

1. Gửi phản hồi trực tuyến tới Cơ quan Thuế qua ứng dụng eTax Mobile thuộc Chiến dịch “Làm sạch mã số thuế – Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh”.
2. Trình báo Cơ quan Công an nơi cư trú về hành vi chiếm đoạt và sử dụng trái phép thông tin cá nhân.
3. Gửi văn bản thông báo/khiếu nại tới Phòng Đăng ký kinh doanh (Sở Kế hoạch và Đầu tư) để yêu cầu thu hồi giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp giả mạo.

Trường hợp cá nhân bị người khác lợi dụng thông tin Căn cước công dân (CCCD) để đứng tên, thành lập doanh nghiệp (DN), hợp tác xã (HTX) hoặc hộ kinh doanh (HKD) mà bản thân không hề hay biết hoặc không tham gia thành lập sẽ dẫn đến tình trạng bị giả mạo thành lập pháp nhân. Tình trạng này gây ra nhiều rủi ro nghiêm trọng:

• Gánh chịu nghĩa vụ thuế bất ngờ: Cá nhân có thể bị liên lụy đối với các khoản nợ thuế, tiền phạt chậm nộp hoặc nghĩa vụ tài chính phát sinh từ doanh nghiệp mạo danh.
• Ảnh hưởng đến việc xuất cảnh và giao dịch: Khi doanh nghiệp mạo danh vi phạm nghĩa vụ thuế hoặc dừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế (trạng thái 03) hoặc không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký (trạng thái 06), người đại diện pháp luật trên giấy tờ có thể bị tạm hoãn xuất cảnh.
• Rủi ro hình sự và vi phạm pháp luật: Doanh nghiệp mạo danh có thể bị kẻ xấu lợi dụng để mua bán hóa đơn khống, lừa đảo chiếm đoạt tài sản hoặc thực hiện các hành vi kinh doanh trái pháp luật.

Để quy trình tiếp nhận, xác minh và xử lý của Cơ quan Thuế (CQT) diễn ra nhanh chóng, người nộp thuế (NNT) cần chuẩn bị đầy đủ các thông tin sau:

• Thông tin cá nhân người phản ánh (bắt buộc):
  • Số Căn cước công dân (CCCD) đủ 12 số.
  • Họ và tên đầy đủ.
  • Địa chỉ Email và Số điện thoại liên lạc chính thức.
  • Địa chỉ cư trú hiện tại: Tỉnh/Thành phố, Xã/Phường/Đặc khu và Địa chỉ cư trú chi tiết.
• Thông tin tổ chức nghi ngờ mạo danh (nếu đã biết):
  • Mã số thuế (MST) của DN/HTX/HKD đang bị mạo danh đứng tên.
  • Tên chính thức của DN/HTX/HKD.
• Nội dung phản ánh:
  • Mô tả cụ thể, chi tiết về sự việc: thời điểm phát hiện, diễn biến sự việc, các bằng chứng liên quan (nếu có) để Cơ quan Thuế có cơ sở tiếp nhận, xác minh.

Thực hiện theo Chiến dịch “Làm sạch mã số thuế – Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh” của ngành Thuế, người dân có thể phản ánh trực tiếp trên ứng dụng eTax Mobile theo quy trình 6 bước chuẩn hóa dưới đây:

• Mở ứng dụng eTax Mobile trên thiết bị di động.
• Hệ thống sẽ tự động hiển thị pop-up “THƯ NGỎ” với tiêu đề “Chủ động rà soát mã số thuế – Bảo vệ quyền lợi, gỡ vướng kinh doanh”, hưởng ứng Chiến dịch “Làm sạch mã số thuế – Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh“.
• Bấm vào nút “Xem chi tiết thư ngỏ” để đọc nội dung hoặc bấm biểu tượng “X” ở góc trên bên phải để đóng pop-up.

• Màn hình chuyển sang nội dung chi tiết của Thư ngỏ, kính gửi các chủ doanh nghiệp, người đại diện theo pháp luật, chủ hộ kinh doanh và cá nhân có liên quan đến DN/HKD đã ngừng hoạt động nhưng chưa chấm dứt hiệu lực MST hoặc không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký.
• Thư ngỏ nhấn mạnh trách nhiệm của NNT trong việc chủ động hoàn thành nghĩa vụ thuế và các thủ tục giải thể, chấm dứt hoạt động theo đúng quy định.

• Cuộn xuống cuối trang “Thư ngỏ”, ứng dụng cung cấp mã QR để NNT quét và tra cứu các tài liệu liên quan:
  • Thông tin về Chiến dịch “Làm sạch mã số thuế – Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh“.
  • Tài liệu hướng dẫn hồ sơ, thủ tục giải thể, chấm dứt hoạt động.
  • Tài liệu phổ biến chính sách pháp luật và chế tài xử phạt.
  • Danh sách đầu mối công chức thuế tại cơ quan thuế các cấp.
• NNT nhấn nút “Gửi phản hồi” để chuyển sang màn hình khai báo phản ánh (hoặc bấm “Quay lại” để về màn hình trước).

Tại mục “1. Thông tin người gửi phản hồi”, NNT nhập/chọn chính xác các trường thông tin bắt buộc:

1. Số CCCD (12 số).
2. Họ và tên.
3. Email.
4. Số điện thoại liên lạc.
5. Tỉnh / Thành phố (chọn từ danh sách).
6. Xã / Phường / Đặc khu (chọn từ danh sách hiển thị sau khi đã chọn Tỉnh/Thành phố).
7. Địa chỉ cư trú (Chi tiết).

Tại mục “2. Nội dung phản hồi”, hệ thống hiển thị 3 tùy chọn:

• Tùy chọn 1: Có doanh nghiệp/HTX/Hộ kinh doanh đang ở trạng thái 03 – NNT ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực MST.
• Tùy chọn 2: Có doanh nghiệp/HTX/Hộ kinh doanh đang ở trạng thái 06 – NNT không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký.
• Tùy chọn 3: “Đang bị đứng tên doanh nghiệp/HTX/Hộ kinh doanh và có dấu hiệu bị giả mạo thành lập pháp nhân”.

Sau khi tích chọn tùy chọn 3, ứng dụng hiển thị thêm bảng khai báo chi tiết:

• MST tổ chức HKD: Nhập mã số thuế của DN/HTX/HKD đang bị mạo danh đứng tên (nếu biết).
• Tên tổ chức HKD: Nhập tên tương ứng của DN/HTX/HKD đó.
• Mạo danh nhiều tổ chức: Bấm chọn nút “+ Thêm dòng” để khai báo thêm các MST và tên tổ chức khác.
• Nội dung phản ánh (bắt buộc): Mô tả chi tiết diễn biến sự việc, thời điểm phát hiện bị mạo danh và các tài liệu/bằng chứng liên quan.
• Sau khi rà soát chính xác các thông tin đã khai báo, NNT nhấn nút “Gửi phản hồi” để gửi thông tin đến Cơ quan Thuế tiếp nhận, xác minh.

Bên cạnh việc gửi phản hồi tới Cơ quan Thuế qua eTax Mobile, cá nhân bị mạo danh cần thực hiện song song các bước sau để bảo vệ toàn diện quyền lợi:

1. Gửi đơn tố giác tới Cơ quan Công an: Nộp đơn tố giác hành vi chiếm đoạt, mua bán hoặc sử dụng trái phép thông tin CCCD tại Công an cấp quận/huyện nơi cư trú hoặc nơi doanh nghiệp mạo danh đặt trụ sở.

2. Nộp đơn khiếu nại tới Phòng Đăng ký kinh doanh (Sở KH&ĐT): Đề nghị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp do hồ sơ thành lập chứa thông tin giả mạo.
3. Lưu giữ toàn bộ biên nhận/mã phản hồi: Chụp màn hình xác nhận đã gửi phản hồi trên eTax Mobile và giữ lại phiếu tiếp nhận đơn từ Cơ quan Công an/Sở KH&ĐT để làm bằng chứng bảo vệ bản thân nếu phát sinh tranh chấp tài chính.

Rất nhiều người dân lo lắng về việc mất bao lâu để giải quyết xong tình trạng bị mạo danh. Theo quy định pháp luật hiện hành và chỉ đạo chuyên ngành, thời gian xử lý tại từng cơ quan như sau:

• Thời hạn xử lý: Theo chỉ đạo của Bộ Tài chính, việc rà soát và xử lý các phản ánh về mạo danh thông tin thành lập doanh nghiệp không được kéo dài quá 06 tháng.
• Chính sách hỗ trợ tạm hoãn xuất cảnh: Trong thời gian các cơ quan chức năng đang trong quá trình rà soát, xác minh đơn phản ánh bị mạo danh, Cơ quan Thuế phối hợp tạm dừng hoặc chưa áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đối với cá nhân bị mạo danh để bảo đảm quyền lợi chính đáng cho người dân.

• Thời hạn xác minh: Căn cứ Điều 74 Nghị định 01/2021/NĐ-CP, khi Phòng Đăng ký kinh doanh nhận được đơn kiến nghị/phản ánh và gửi văn bản đề nghị Cơ quan Công an xác minh hồ sơ đăng ký doanh nghiệp giả mạo, Cơ quan Công an có trách nhiệm trả lời bằng văn bản kết quả xác minh trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận được văn bản đề nghị.
• Thời hạn hủy bỏ đăng ký: Sau khi có văn bản xác định hồ sơ giả mạo từ Cơ quan Công an, Phòng Đăng ký kinh doanh sẽ ban hành thông báo vi phạm và ra quyết định thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp trong thời hạn 03 ngày làm việc.

• Thời hạn xử lý tố giác tội phạm: Căn cứ Điều 147 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015, thời hạn kiểm tra, xác minh đơn tố giác hành vi giả mạo, sử dụng trái phép thông tin cá nhân là 20 ngày kể từ ngày nhận được tin báo.
• Gia hạn xử lý:
  • Vụ việc có nhiều tình tiết phức tạp hoặc phải xác minh tại nhiều địa điểm: Có thể gia hạn nhưng không quá 02 tháng.
  • Vụ việc đặc biệt phức tạp: Viện kiểm sát có thể gia hạn thêm 01 lần nhưng không quá 02 tháng (Tổng thời gian xử lý tối đa không quá 04 tháng).